Gemi kira ve çarter sözleşmeleri, navlun, deniz alacakları, gemi ipoteği ve sicili, müşterek avarya, çatma, kurtarma ve liman kaynaklı uyuşmazlıklar hakkında güncel hukuki rehberler.
TTK m.1204’e göre gönderilen teslim istediğinde taşıyan, ona karşı yalnız m.1203 kapsamındaki alacaklar için hapis hakkını kullanabilir; birden çok konişmentoda hak senet bazında ayrılır.
TTK m.1203’e göre taşıtandan başka gönderilen teslim istediğinde, taşıma senedinin taşıyana tahsil yetkisi verdiği alacakları ve kendi hesabına yapılan gümrük/diğer giderleri öder.
TTK m.1202’ye göre taşıyanın alacağı çekişmeliyse mahkemenin belirlediği yere çekişmeli tutarın yatırılmasıyla taşıyan eşyayı teslim etmek zorundadır; teslimden sonra taşıyan yeterli teminatla parayı çekebilir.
TTK m.1201 taşıyana navlun sözleşmesinden doğan alacakları için yük üzerinde hapis hakkı tanır; teslimden sonra 30 gün içinde mahkemeye başvuru şartıyla hak belirli ölçüde sürdürülebilir.
TTK m.1200’e göre navlun borçlusu taşıtandır. Gönderilenin teslim talebi nedeniyle doğabilecek ödeme yükümlülükleri TTK m.1203’te ayrıca düzenlenir.
TTK m.1199 kaza sonucu zayi olan eşya, götürü navlunda kısmi zıya, doğal eksilme, ölen hayvan ve müşterek avarya hâllerinde navlun sonucunu düzenler.
TTK m.1198’e göre eşya hasarlı veya bozulmuş olsa dahi taşıyan navlun yerine yükü kabul etmeye zorlanamaz.
TTK m.1197’ye göre navlun, eşyanın tesliminin istendiği anda ve her hâlde boşaltma süresinin sonunda muaccel olur.
TTK m.1196’ya göre taşıyan navlun dışında pey akçesi, prim ve bahşiş isteyemez; kural olarak pilotaj, liman, fener, römorkaj, karantina ve buz kırdırma giderleri de taşıyana aittir.
TTK m.1195’e göre navlun miktarı kararlaştırılmamışsa yükleme zamanı ve yerindeki mutat navlun ödenir; fazla eşya tesliminde sözleşme navlunuyla orantılı ek bedel doğar.
2026 Gemi Acenteleri Yönetmeliği m.5’e göre A, B ve C sınıfı gemi acentelerinin gemi, yat, Türk Boğazları, bölge, personel ve yetki farkları.
TTK m.1194 zamana göre navlunun başlangıç ve bitişini; yükleme günü, hazırlık bildirimi, balast yolculuğu, sürastarya ve tamir veya kamu engeli sürelerinin etkisini düzenler.